Reformasie gebeure in Maart (4)

Die Reformasie binne historiese konteks

  • 1541-1564: Calvyn se tweede verblyfperiode in Genève
  • 1545-1563: Die Konsilie van Trente
  • 1546-1547: Die Smalkaldiese Oorlog
  • 1555: Godsdiensvrede van Augsburg
  • 1558: Elizabeth word hoof van die Anglikaanse Kerk in die plek van die Pous
  • 1559: Vyfde uitgawe van Calvyn se Institusie

Die Reformasie en skilderkuns

Die altaarskildery in die Stadskerk van Weimar is een van die indrukwekkendste kunswerke wat die Lutherse Reformasie opgelewer het. Hierdie skildery (waarvan slegs die middelste gedeelte op die volgende bladsy getoon en bespreek word) is in 1555 deur Lucas Cranach jr geskilder. In hierdie jaar is die godsdiensvrede van Augsburg onderhandel wat bepaal het dat elke regent in sy eie gebied die kerk van sy keuse kon toelaat. Die Saksiese regente binne die Ernestiniese bloedlyn het hul steun algeheel aan die Reformasie toegesê. Hierdie altaarkunswerk (Retabel in Duits) is ’n belydenis van die keurvors en sy familie. Die skildery wat ons aandag geniet, beklemtoon die belangrikste elemente van die Reformatoriese geloof.

Jesus die Gekruisigde is die sentrale fokuspunt van die skildery. Regs onder die kruis staan Johannes die Doper, Lucas Cranach sr en Martin Luther. Maria en Maria Magdalena en ander heiliges is hier afwesig. Hierdie skildery is dus ’n breuk met die Middeleeuse skilderkuns van die Roomse Kerk. Johannes die Doper wys heen na die Gekruisigde as die Lam van God (solus Christus). Cranach staan in ’n gebedshouding, kyk vir ons, en nooi ons uit om saam te bid. Luther wys na die inhoud van die Bybel – hier veral die Johannesevangelie (sola scriptura).

Links onder is die opgestane Christus wat op die dood en die duiwel (in ’n dierlike gestalte) trap as simbool van sy oorwinning oor die magte van die duisternis. In die middel agter die kruis is ’n toneel van Moses en die wet, met ’n vlugtende man wat nie aan al die verwagtinge kan voldoen nie. Die onderskeiding tussen wet en evangelie is een van Luther se belangrikste insigte. In die agtergrond regs, is ’n slang op ’n paal (Num 21: 4-9). Dit wys heen na die geloof in die beloftes van God (sola fi de).