Reformasie gebeure in Mei (1)

Datums uit die geskiedenis

  • 04/05/1521: Luther op die Wartburg tot en met 01/03/1522 as Junker Jörg
  • 04/05/1529: Luther se dogter Magdalena (Lenchen) word gebore
  • 08/05/1521: Die Edik van Worms word uitgevaardig

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Martin Luther is op die Ryksdag van Worms skuldig bevind aan kettery. Hy is uit die kerk verban en sou waarskynlik die doodstraf ontvang het. Op 4 Mei 1521 word hy egter op bevel van Frederik die Wyse naby Altenstein in Thüringen ontvoer en na die Wartburgkasteel by Eisenach in veiligheid gebring. Die ontvoering is beplan deur Georg Spalatin, die biegvader en sekretaris van
keurvors Frederik die Wyse. Luther het van 4 Mei 1521 tot en met 1 Maart 1522, vermom as Junker Jörg, op die Wartburg geskuil. Slegs die hoof van die kasteel, Hans von Berlepsch, het geweet dat dit Luther is wat daar skuil. Dit was die eerste keer in 16 jaar dat Luther vir ’n lang tydperk buite die klooster gewoon het. Luther het baie swaar gekry om soos ’n gewone burger te lewe. Die gewone klere en vreemde kos het hom baie siek gemaak. Dit was onder andere weens hardlywigheid dat hy die duiwel met die inkpot gegooi het.

Luther het die tyd op die Wartburg goed gebruik en was uiters produktief. Hy het die volledige Nuwe Testament, op aandrang van Melanchthon, tussen middle Desember 1521 en begin Maart 1522 uit die oorspronklike Grieks vertaal. Hy het van Erasmus se Griekse teks, met ’n Latynse vertaling (1516), gebruik gemaak. Met hulp van Melanchthon is die hele teks teen September 1522 hersien en laat druk. Hierdie vertaling staan bekend as die “Septembertestament”. Naas hierdie vertaling het Luther ook kort voorwoorde tot die verskillende boeke van die Nuwe Testament geskryf. Hierdie voorwoorde was hermeneutiese riglyne vir die verstaan van die verskillende boeke. Die eerste oplaag was binne weke verkoop.

In Desember is ʼn tweede, verbeterde uitgawe (“Desembertestament”) gedruk wat ook binne dae opgeraap is. Luther het vir hierdie uitgawe ’n voorrede tot die hele Nuwe Testament geskryf. In hierdie voorrede het hy geleer dat daar tussen wet en evangelie, en geloof en werke onderskei moet word, dat die Johannesevangelie en die Romeinebrief die belangrikste boeke in die Nuwe Testament is, en dat die Jakobusbrief goeie morele riglyne maar weinig evangelie bevat. In hierdie verband het hy die volgende beroemde woorde geskryf: En daarin stem alle regskape heilige boeke ooreen, naamlik dat hulle almal tesame Christus verkondig en inprent [treyben]. Dit is ook die regte maatstaf om alle boeke te beoordeel, naamlik om te kyk of hulle Christus indringend verkondig of nie…

Luther het op die Wartburg ook die eerste Protestantse pastilles geskryf. Dit is riglyne hoe daar op Reformatoriese wyse gepreek moet word. Luther het die uitgebreide liturgiese kalender as raamwerk vir die postilles gebruik. Die eindresultaat was ’n eksegetiese kommentaar ingebed binne hermeneutiese riglyne wat uiteindelik ook as “dogmatiekhandboek” gebruik kon word.