Reformasie gebeure in Mei (2)

Datums uit die geskiedenis

  • 11/05/1525: Luther begrawe keurvors Frederik die Wyse vanuit die Kasteelkerk in Wittenberg
  • 15/05/1520: Publikasie van die dreigbul Exsurge domine gerig teen Luther
  • 15/05/1525: Verplettering van die boereopstande deur die vorste

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Die boereopstande van 1525 het Luther gedwing om oor sosiaal-etiese temas na te dink en te skryf. Hy moes ewe skielik leiding gee oor temas soos oorlog, eerbied vir die owerhede, die reg op protes en opstand, en die verhouding tussen kerk en politiek. Reeds in die 15de eeu het boere in opstand gekom teen die adel wat hulle regeer het. In Junie 1524 breek nuwe opstande in Duitsland uit. In Februarie 1525 verskyn ’n dokument onder die titel Die Twaalf Artikels, geskryf deur Sebastian Lotzer en Christoph Schappeler, wat die griewe van die boere uitspel. Hulle eis vrye verkiesings en die heraanstelling van ’n Protestantse predikant wat onregmatig uit sy amp verwyder is. Aangesien hulle op Luther se steun staatgemaak het, was hy verplig om te reageer. In ’n kort geskriffie vermaan hy die boere en die adel tot ’n Latere voorstelling van die boereopstande in 1525 vrede. Hy vermaan die boere om nie in opstand te kom nie en sê aan hulle: Lyding,lyding, kruis, kruis is die reg van die Christen, en geen ander nie. Hy waarsku die adel dat die boere die werktuig is in die hand van God wat toornig is oor hul ongeregtigheid. Hy vermaan hulle om reg en geregtigheid teenoor die boere te laat geskied.

Thomas Müntzer was een van die leiers van die boere. Hy hits hulle gedurende April 1525 aan om gewelddadig in opstand te kom teen die owerhede wat deur die adel beheer is. Die boere het soos moordbendes deur die land beweeg en adellikes wreedaardig vermoor. Luther reageer heftig en beskryf die opstande as werk van die duiwel. Hy vermaan die boere om aan die owerhede gehoorsaam te wees en verwerp die gedagte van gewelddadige opstand. Op 15 Mei 1525 het die vorste die boere in die slag van  Frankenhausen verslaan. Thomas Müntzer is later, op 27 Mei 1525, tereggestel.

Luther is ná hierdie slag deur albei partye beskuldig as die oorsaak van die geweldige slagting. Dít dwing hom om duidelik uitspraak te lewer oor die sake wat aan die begin gestel is. In drie geskrifte stel hy die volgende: Die owerhede moet toesien dat reg en geregtigheid geskied, maar dat alle burgers aan die owerhede onderdanig moet bly, behalwe in die geval van ’n geestesversteurde vors. Hy is van oordeel dat daar tussen amp en persoon onderskei moet word. Die ampsdraer moet gehoorsaam word, al is die persoon wat die amp beklee ’n bedenklike wese. Hy is verder van oordeel dat daar tussen die wêreldlike regiment en die geestelike regiment onderskei moet word. Die wêreldlike regiment is God se wil, maar onderdanigheid aan die owerhede maak nie regverdig voor God nie. Die dinge van die geestelike regiment (die kerk) lei tot geregtigheid voor God.