Reformasie gebeure in Junie (2)

Datums uit die geskiedenis

  • 08/06/1727: August Hermann Francke sterf in Halle an der Saale
  • 13/06/1525: Martin Luther trou met Katharina von Bora

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Martin Luther het talle teoloë beïnvloed wat groot bydraes tot die teologie, kerk en samelewing gemaak het. August Hermann Francke (1663-1727) is een van die Lutherse teoloë met ’n enorme nalatenskap. Hy mag dalk in Suid-Afrika nie so bekend wees nie, maar talle dinge waarmee ons ons gereeld besig hou, gaan op sy inisiatiewe. Francke word teologies, saam met Jakob Spener, ingedeel onder die Lutherse Piëtisme. Wat hy vermag het, strek egter veel verder as die bevordering van die teologie van bekering en heiligmaking.

Francke se argument was dat teologie nie net kliniese wetenskaplike arbeid kan wees nie, maar gedryf moet word deur opregte geloof en ’n liefde vir die Bybel. Francke is in 1692 as professor vir Grieks en Semitiese Tale in Halle aangestel. Hy verander die hele tradisionele benadering tot die onderrig van die klassieke tale deur grammatikale onderrig te verbind met Bybelstudies. Sy argument: Wetenskap sonder geloofspraktyk het geen waarde nie.

Francke het egter sy akademiese loopbaan in 1690 as dosent in Diakonaat in Erfurt begin. Hy sou sy hele lewe lank ten diepste ’n praktiese teoloog bly – maar ’n praktiese teoloog wat prakties dinge vir die kerk en die gemeenskap gedoen het. In 1695 stig hy ’n skool vir arm, hoofsaaklik weeskinders, in Halle. In 1696 word die weeshuis selfstandig, sodat hy kon konsentreer op gratis etes vir arm studente. Op 13 Julie 1698 vind die hoeksteenlegging van die weeshuis plaas, en op 29 April 1701 word die weeshuis ingewy. Om die fi nansiële onafhanklikheid van die weeshuis te verseker, begin hy die “Weeshuisdrukpers en -uitgewery”.

Hy besef dat die reuseweeshuis nie net moet versorg nie, maar ook moet opvoed. In 1707 stig hy aan die Universiteit van Halle ’n Fakulteit Opvoedkunde (Seminarium Selectum Praeceptorum) waar onderwysers opgelei kan word om aan die weeskinders goeie onderrig en opvoeding te verskaf.

Francke was ook ’n man vir die sending. In 1706 begin hy met ’n sendingprojek in Denemarke. Hy besef gou dat sendingwerk deur Bybelvertalingsprojekte ondersteun moet word. Op 21 Oktober 1710 stig hy die Cansteinischen Bibelanstalt – die eerste Bybelgenootskap (Bybeluitgewersmaatskappy) in die wêreld. Sonder die baanbrekerswerk van Francke sou ons dalk ’n ruk sonder ’n Bybelgenootskap moes klaarkom. Dit is daarom gepas om hierdie uitsonderlike mens in hierdie jaar in herinnering te roep.