Reformasie gebeure in Maart (4)

Die Reformasie binne historiese konteks

  • 1541-1564: Calvyn se tweede verblyfperiode in Genève
  • 1545-1563: Die Konsilie van Trente
  • 1546-1547: Die Smalkaldiese Oorlog
  • 1555: Godsdiensvrede van Augsburg
  • 1558: Elizabeth word hoof van die Anglikaanse Kerk in die plek van die Pous
  • 1559: Vyfde uitgawe van Calvyn se Institusie

Die Reformasie en skilderkuns

Die altaarskildery in die Stadskerk van Weimar is een van die indrukwekkendste kunswerke wat die Lutherse Reformasie opgelewer het. Hierdie skildery (waarvan slegs die middelste gedeelte op die volgende bladsy getoon en bespreek word) is in 1555 deur Lucas Cranach jr geskilder. In hierdie jaar is die godsdiensvrede van Augsburg onderhandel wat bepaal het dat elke regent in sy eie gebied die kerk van sy keuse kon toelaat. Read more >>

Fokusmoment: 26 Maart 2017

Lank voordat Martin Luther sy 95 stellinge opgestel het, het kerkleiers soos John Wycliffe  (1330-1384) en Jan Hus (1372-1415) die Rooms-Katolieke kerk gekritiseer, gepleit vir hervorming en daarop aangedring dat die Bybel vertaal word in inheemse tale.

Maar hierdie kerkleiers kon slegs ’n relatiewe klein groepie mense beïnvloed en met hul boodskap bereik.  Hul dokumente was natuurlik nog handgeskrewe en slegs klein hoeveelhede van hul geskrifte kon versprei word nadat dit met die hand gekopieer is.  Dit was dus vir die Roomse kerk redelik maklik om hierdie geskrifte te konfiskeer en te vernietig en om sodoende te verhoed dat hierdie idees verder versprei word.  Read more >>

Reformasie gebeure in Maart (3)

Die Reformasie binne historiese konteks

  • 1519-1521: Fernao de Magalhaes vaar, as eerste mens, om die aarde
  • 1522: Luther se vertaling van die Nuwe Testament word in September gepubliseer
  • 1523-1528: Calvyn studeer vrye kunste in Parys en behaal ’n Magister Artium
  • 1528-1532: Calvyn studeer regte in Orléans en Borges asook humanisme en antieke tale in Parys
  • 1535: Henry VIII stel homself aan as die hoof van die Anglikaanse Kerk
  • 1536: Die eerste uitgawe van Calvyn se Institusie word gepubliseer

Die Reformasie en skilderkuns

Die Stadskerk in Wittenberg is die moederkerk van die Reformasie. Luther het meer as 2 000 keer in hierdie kerk gepreek. Read more >>

Fokusmoment: 19 Maart 2017

Een van Johannes Calvyn se groot leuses was: Post tenebras lux. In Afrikaans “Na die donkerte, die lig.” Dit staan ook geskryf op die Reformasie-muur in Genève, onder die standbeelde van Calvyn, Knox, Farrel en Beza. Dit is tot vandag die leuse van die stad Genève en vir honderde jare was dit ook op Genève se muntstukke gegraveer.

Maar dit was nie altyd die leuse van die stad gewees nie. Voor die Reformasie was die leuse van Genève Post tenebras spero lucem – “Na die donkerte hoop ek vir lig”.  Dit is die Latynse (Vulgaat) se vertaling van Job 17 vers 12. Read more >>

Reformasie gebeure in Maart (2)

Die Reformasie binne historiese konteks

  • 1502: Opening van die Universiteit van Wittenberg
  • 1501-1505: Luther studeer filosofie in Erfurt
  • 1514: Kopernikus ontdek dat die aarde om die son draai
  • 1512-1517: Die Vyfde Lateraanse Konsilie

Die Reformasie en skilderkuns

Lucas Cranach sr was ’n huisvriend van Martin Luther. Hy was die peetpa van Luther se kinders en het hom dikwels fi nansieel bygestaan. Hul intieme vriendskap het daartoe bygedra dat Cranach Luther se teologie goed geken en verstaan het.Hy het in sy skilderkuns sentrale aspekte van Luther se teologie uitgebeeld.

Volgens Luther kan ’n goeie teoloog reg onderskei tussen sake. Luther het die kerk geleer om te onderskei tussen wet en evangelie (vandag sal ons praat van moraliteit en godsdiens). Read more >>

Fokusmoment: 12 Maart 2017

Calvyn was ’n stiefpa (hy het met ’n weduwee getrou, Idelette, wat twee kinders gehad het), maar hy het geen oorlewende kinders van sy eie gehad nie.

Sy enigste seun, Jacques, was vroeggebore en het net vir ʼn kort rukkie geleef.

Met sy vrou se dood het hy die volgende vir sy vriend, Viret geskryf:

“Ek is ontneem van die beste vriend van my lewe, van iemand wat, as dit bestem was om te gebeur, bereid sou wees om nie net in my armoede te deel nie, maar ook my dood. Gedurende haar lewe was sy die getroue helper van my bediening. Read more >>

Reformasie gebeure in Maart (1)

Die Reformasie binne historiese konteks

  • 1450: Johannes Gutenberg vind die kuns uit om boeke te druk
  • 1453: Verowering van Konstantinopel deur die Turke
  • 1456: Druk van die Gutenberg-Bybel
  • 1492: Die Amerikas word deur Columbus ontdek
  • 1492: Die eerste aardbol word gemaak
  • 1500: Peter Henlein vind die handhorlosie uit

Die Reformasie en skilderkuns

Die sukses van die Reformasie het onder andere te make gehad met die benutting van die boekdrukkuns en die beeldende kuns. Gedurende Maart word daar aandag gegee aan die kuns van Lucas Cranach en sy seun. Hierdie pa en seun het Luther en Melanchthon se teologie op ’n voortrefl ike wyse in beeld vasgevang. Read more >>

Fokusmoment: 5 Maart 2017

Martin Luther vertel dat hy as jong seun, in ’n poging om iets ekstra te verdien, soms voor huise gaan staan en sing het.  Hy het ’n baie mooi stem gehad en die meeste mense het hom vriendelik ontvang.

Eendag het hy voor die huis van ’n boer gaan staan.  Die boer het baie kwaai gelyk en het hom so laat skrik dat hy net wou wegkom.  En toe skielik haal die boer iets agter sy rug uit – en die jong Martin in sy skrik, dink dit is ’n sweep!  Maar inplaas van ’n sweep het die boer ’n heerlike stuk gerookte wors uitgehaal.  Read more >>

Reformasie gebeure in Februarie (4)

 Datums uit die geskiedenis

  • 27/02/1547: Melanchthon se dogter Anna sterf met die geboorte van haar 6de kind
  • 28/02/1551: Martin Bucer sterf in Cambridge (60)
  • 01/03/1546: George Wishart, vriend van John Knox, sterf op die brandstapel

 

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Die Reformatore was gewone mense met gewone menslike probleme. Philipp Melanchthon het baie hartseer ervaar weens sy dogter Anna. Sy is op 24 Augustus 1522 gebore. Melanchthon was toe 25 jaar oud. Anna sterf op 27 Februarie 1547 op 25-jarige ouderdom tydens die geboorte van haar sesde kind. Melanchthon het toegelaat dat sy op 14-jarige ouderdom met sy mees begaafde student, die digter en latere rektor van Köln, Georg Sabinus, trou. Read more >>

Reformasie gebeure in Februarie (3)

 Datums uit die geskiedenis

  • 16/02/1497: Philipp Melanchthon word in Bretten naby Heidelberg gebore
  • 18/02/1546: Martin Luther sterf in Eisleben (63)
  • 19/02/1546: ’n Gedenkrede word deur Melanchthon gelewer
  • 21/02/1556: Thomas Cranmer sterf op die brandstapel in Oxford
  • 22/02/1546: Luther word in die Kasteelkerk in Wittenberg begrawe. Die prediking is deur Johannes Bugenhagen en die grafrede deur Melanchthon behartig.

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Luther se dood. Martin Luther sterf op 63-jarige ouderdom op 18 Februarie 1546 in Eisleben. Ten spite van sy talle gesondheidsprobleme, het hy enkele weke voor sy dood nog lesings oor Genesis aangebied. Op 17 Januarie 1546 preek hy ’n laaste keer in Wittenberg, en daarná ’n verdere vier keer in Eisleben. Read more >>