Geskiedenis

Datums uit die geskiedenis

• 11/05/1525: Luther begrawe keurvors Frederik die Wyse vanuit die Kasteelkerk in Wittenberg
• 15/05/1520: Publikasie van die dreigbul Exsurge domine gerig teen Luther
• 15/05/1525: Verplettering van die boereopstande deur die vorste

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Die boereopstande van 1525 het Luther gedwing om oor sosiaal-etiese temas na te dink en te skryf. Hy moes ewe skielik leiding gee oor temas soos oorlog, eerbied vir die owerhede, die reg op protes en opstand, en die verhouding tussen kerk en politiek. Reeds in die 15de eeu het boere in opstand gekom teen die adel wat hulle regeer het. Read more >>

Datums uit die geskiedenis

• 04/05/1521: Luther op die Wartburg tot en met 01/03/1522 as Junker Jörg
• 04/05/1529: Luther se dogter Magdalena (Lenchen) word gebore
• 08/05/1521: Die Edik van Worms word uitgevaardig

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Martin Luther is op die Ryksdag van Worms skuldig bevind aan kettery. Hy is uit die kerk verban en sou waarskynlik die doodstraf ontvang het. Op 4 Mei 1521 word hy egter op bevel van Frederik die Wyse naby Altenstein in Thüringen ontvoer en na die Wartburgkasteel by Eisenach in veiligheid gebring. Die ontvoering is beplan deur Georg Spalatin, die biegvader en sekretaris van
keurvors Frederik die Wyse. Read more >>

 Datums uit die geskiedenis

• 20/04/1529: Verteenwoordigers van die Reformasie “protesteer” teen ’n besluit van die Ryksdag van Speyer
• 20/04/1558: Johannes Bugenhagen, die eerste voltydse predikant van die Reformasie, sterf in Wittenberg (73)
• 21/04/1560: Philipp Melanchthon word in die Kasteelkerk in Wittenberg begrawe
• 26/04/1518: Die Heidelbergse Disputasie
• 01/05/1551: Die tweede sessie van die Konsilie van Trente begin
• 04/05/1415: Die Konsilie van Konstanz laat die boeke, en later die beendere van John Wycliffe, verbrand

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Op 20 April 1529 het die vorste van die Protestantse stede en gebiede amptelik geprotesteer teen die meerderheidsbesluit van die Ryksdag van Speyer om nie meer die evangelies-gesinde minderhede in die ryk te tolereer nie. Read more >>

Datums uit die geskiedenis

• 18/04/1521: Luther voor die Ryksdag van Worms: Hy weier om sy geskrifte terug te trek
• 19/04/1560: Philipp Melanchthon sterf in Wittenberg (63)

Persone en gebeure uit die geskiedenis

Die Ryksdag van Worms (28 Januarie – 26 Mei 1521) is vir Protestante ’n belangrike historiese gebeure. Die Ryksdag was die plek waar Luther geweier het om die uitslag van ’n kerklike tugproses teen hom te aanvaar, aangesien die bevinding nie met Bybelse en/of rasionele argumente gestaaf kon word nie. Martin Luther het sedert 1517 sekere praktyke en leerstellings van die Rooms-Katolieke Kerk sterk veroordeel. In Junie 1520 vaardig Pous Leo X die “bul” Exsurge Domine (Verhef u aangesig o Here!) Read more >>

Datums uit die geskiedenis

• 06/04/1453: Konstantinopel word verower Istanbul word hoofstad van die Osmaniese Ryk
• 08/04/1523: Katharina von Bora en die agt nonne kom in Wittenberg aan
• 09/04/1557: Die Finse Reformator, Mikael Agricola, sterf

Persone en gebeure uit die geskiedenis
Katharina von Bora. Daar is reeds in die uitgawe van 26 Januarie aandag gegee aan die lewe van Katharina von Bora, Luther se vrou. Die verhaal word vandag verder gevoer. Katharina en agt ander nonne is deur die handelaar Leonhard Koppe gedurende Paasnag, 4/5 April 1523, uit die klooster gesmokkel – blykbaar onder aanmoediging van Luther. Ná ʼn kort verblyf in Torgau, kom hulle op 8 April in Wittenberg aan. Read more >>

Die Reformasie binne historiese konteks

• 1560: Revolusie in Skotland onder John Knox
• 1564: Calvyn se laaste voorlesing, en wel oor Esegiël
• 1564: Geboorte van Shakespeare en Galileo
• 1566: Beeldestorm in Nederland
• 1567: Begin van die Nederlandse opstand teen die Spaanse bewind
• 1598: Edik van Nantes bepaal beperkte toleransie teenoor die Hugenote
• 1611: Eerste uitgawe van die King James Bybel
• 1633: Galileo veroordeel deur die Inkwisisie

Die Reformasie en skilderkuns
Die afbeelding van minder bekende persone saam met die Kerkhervormers op altaarskilderye tydens die Reformasietyd, het die bedoeling gehad om die konfessionele identiteit van die plaaslike gemeente te versterk. Waar plaaslike leiers saam met die bekende persoonlikhede in Christus se teenwoordigheid geskilder is, het die gemeente die besef ontwikkel dat hulle met die regte godsdiens besig is. Read more >>

Die Reformasie binne historiese konteks

• 1541-1564: Calvyn se tweede verblyfperiode in Genève
• 1545-1563: Die Konsilie van Trente
• 1546-1547: Die Smalkaldiese Oorlog
• 1555: Godsdiensvrede van Augsburg
• 1558: Elizabeth word hoof van die Anglikaanse Kerk in die plek van die Pous
• 1559: Vyfde uitgawe van Calvyn se Institusie

Die Reformasie en skilderkuns

Die altaarskildery in die Stadskerk van Weimar is een van die indrukwekkendste kunswerke wat die Lutherse Reformasie opgelewer het. Hierdie skildery (waarvan slegs die middelste gedeelte op die volgende bladsy getoon en bespreek word) is in 1555 deur Lucas Cranach jr geskilder. In hierdie jaar is die godsdiensvrede van Augsburg onderhandel wat bepaal het dat elke regent in sy eie gebied die kerk van sy keuse kon toelaat. Read more >>

Die Reformasie binne historiese konteks

• 1519-1521: Fernao de Magalhaes vaar, as eerste mens, om die aarde
• 1522: Luther se vertaling van die Nuwe Testament word in September gepubliseer
• 1523-1528: Calvyn studeer vrye kunste in Parys en behaal ’n Magister Artium
• 1528-1532: Calvyn studeer regte in Orléans en Borges asook humanisme en antieke tale in Parys
• 1535: Henry VIII stel homself aan as die hoof van die Anglikaanse Kerk
• 1536: Die eerste uitgawe van Calvyn se Institusie word gepubliseer

Die Reformasie en skilderkuns

Die Stadskerk in Wittenberg is die moederkerk van die Reformasie. Luther het meer as 2 000 keer in hierdie kerk gepreek. Read more >>

Die Reformasie binne historiese konteks

• 1502: Opening van die Universiteit van Wittenberg
• 1501-1505: Luther studeer filosofie in Erfurt
• 1514: Kopernikus ontdek dat die aarde om die son draai
• 1512-1517: Die Vyfde Lateraanse Konsilie

Die Reformasie en skilderkuns

Lucas Cranach sr was ’n huisvriend van Martin Luther. Hy was die peetpa van Luther se kinders en het hom dikwels fi nansieel bygestaan. Hul intieme vriendskap het daartoe bygedra dat Cranach Luther se teologie goed geken en verstaan het.Hy het in sy skilderkuns sentrale aspekte van Luther se teologie uitgebeeld.

Volgens Luther kan ’n goeie teoloog reg onderskei tussen sake. Luther het die kerk geleer om te onderskei tussen wet en evangelie (vandag sal ons praat van moraliteit en godsdiens). Read more >>

Die Reformasie binne historiese konteks

• 1450: Johannes Gutenberg vind die kuns uit om boeke te druk
• 1453: Verowering van Konstantinopel deur die Turke
• 1456: Druk van die Gutenberg-Bybel
• 1492: Die Amerikas word deur Columbus ontdek
• 1492: Die eerste aardbol word gemaak
• 1500: Peter Henlein vind die handhorlosie uit

Die Reformasie en skilderkuns

Die sukses van die Reformasie het onder andere te make gehad met die benutting van die boekdrukkuns en die beeldende kuns. Gedurende Maart word daar aandag gegee aan die kuns van Lucas Cranach en sy seun. Hierdie pa en seun het Luther en Melanchthon se teologie op ’n voortrefl ike wyse in beeld vasgevang. Read more >>